Cybersecurity klinkt voor veel huisartsenpraktijken als iets technisch of ingewikkeld. Toch is het onderwerp actueler dan ooit. Samen met HZW organiseert Sebastiaan Bouwman op 18 juni de scholing Cybersecurity in de huisartsenpraktijk: praat mee. We spraken Sebastiaan alvast over het belang van digitale veiligheid in de praktijk.
“Een klein groepje verpest het voor de rest”
“Het internet is in de basis natuurlijk iets heel moois,” begint hij. “Het delen van kennis, ontwikkeling… maar helaas verpest een klein groepje criminelen het voor de rest.”
Volgens Sebastiaan zien veel mensen cyberaanvallen nog als iets dat alleen grote organisaties overkomt. “Denk aan recente voorbeelden zoals Chipsoft, Odido of Rituals. Maar vergis je niet: het speelt net zo goed bij kleinere organisaties, en zelfs bij mensen thuis. Het verlies van bijvoorbeeld hele fotocollecties komt vaker voor dan je denkt.”
De impact is groot. “Als je ermee te maken krijgt, is de schade vaak aanzienlijk. En het is niet de vraag óf het gebeurt, maar wanneer.”
Vertrouwen op het verleden is een risico
Een van de grootste valkuilen binnen huisartsenpraktijken? “Vertrouwen op hoe het vroeger ging,” legt hij uit. “Dan hoor je: ‘we deden het altijd zo en dat ging goed, waarom zouden we nu meer doen?’ Of: ‘ik ben toch verzekerd.’”
Maar dat kan volgens hem een gevaarlijke gedachte zijn. “Verzekeraars keren niet zomaar uit als je zelf onvoldoende maatregelen hebt genomen. En met wetgeving zoals de CBW (Cyberbeveiligingswet) kan de aansprakelijkheid flink oplopen.”
Bewustwording als eerste stap
Waar moeten praktijken beginnen, als tijd en middelen beperkt zijn? “Bewustwording,” aldus Sebastiaan. “Er is geen één oplossing. Het begint bij het besef dat werken met ICT altijd risico’s met zich meebrengt.”
Vaak zit de winst in simpele keuzes. “De oude regel geldt nog steeds: bij twijfel, niet doen. Een onverwachte mail met bijlage? Een telefoontje waarin om gegevens wordt gevraagd? Dat zijn momenten waarop je alert moet zijn. Daar heb je geen groot budget voor nodig, maar vooral gezond verstand en een beetje kennis.”
Geen dure oplossingen, maar praktische handvatten
Tijdens de scholing ligt de focus dan ook niet op ingewikkelde systemen of dure investeringen. “Mijn doel is om mensen weerbaarder te maken,” legt hij uit. “Wat kun je zelf doen, zonder dat je meteen grote kosten maakt?”
Hij vergelijkt het met brandveiligheid: “Je hoeft niet direct een sprinklerinstallatie te installeren. Een brandblusser, een blusdeken en weten wat je moet doen, brengen je al een heel eind.”
“Het wordt nog vaak onderschat”
Toch merkt hij dat cybersecurity in de zorg nog vaak wordt onderschat. “Heel erg zelfs,” zegt hij eerlijk. “Dat komt opnieuw door dat vertrouwen in het verleden. Maar de realiteit is: de techniek ontwikkelt zich razendsnel, zeker met de komst van AI.”
“Het is alsof je met een oude bakfiets de snelweg op gaat en denkt dat het wel goedkomt. Terwijl je eigenlijk weet dat dat niet realistisch is.”
Eén tip? Denk anders
Bestaat er dan een simpele gouden tip? “Niet echt,” zegt Sebastiaan. “Er is geen quick fix. Het zit ‘m in een andere manier van denken.” Volgens hem draait het om continu bewustzijn. “Ga uit van risico’s en maak daar bewuste keuzes in. Blijf pragmatisch, maar gebruik je gezonde verstand. Als je logisch nadenkt, kun je 99% van de risico’s al voorkomen. Die laatste 1% moeten we als sector samen opvangen.”
Meer weten en praktisch aan de slag met cybersecurity in jouw praktijk?
Praat mee en ontdek wat jij zelf kunt doen tijdens de scholing op 18 juni.